Project AKLAT #1 : Ang Barumbadong Bus

Sa loob ng isang taon, ang Project AKLAT o Ating Kultura Linangin, MagbuklAT, MagmulAT ay gagawin ng Nanay’s Trip para talakayin ang mga piling aklat pambata na nasa wikang Filipino. Isa sa mga layunin ng proyekto ang ipakilala ang mga aklat pambata na nasa wikang Filipino at hikayatin ang mga magulang na basahin ang mga ito sa kanilang mga anak.

Magbabalik rin ang Nanay’s Trip sa pagsusulat sa wikang Filipino, hindi lang para sa pagdiriwang ng Buwan ng Wika ngayong Agosto ngunit para sa lahat ng entri ng Project AKLAT.

photo 3 (4)

Project AKLAT #1 : Ang Barumbadong Bus  (Kuwento ni: Rene O. Villanueva, Guhit ni: Jo Ann Bereber-Gando)

Ito ang unang aklat pambata sa wikang Filipino na minahal ni Rio kaya ito rin ang una sa listahan ng Project AKLAT.

Katulad ng maraming batang lalaki, aliw at baliw ang anak ko sa lahat ng klase ng sasakyan. Mapa-tren, bus, dyip, kotse o bisikleta, patok ito sa kanya. Ang pinakakinabaliwan nga lang niya nang matagal ay sina Lightning Mcqueen at Mater ng pelikulang Cars ng Pixar. Kaya naman napabili kami ng mga board books na mga karakter ng Cars ang bida:

photo (1)

Habang binabasa ko nang malakas ang mga aklat na ito kay Rio, kapansin-pansing kulang ang mga ito sa tugma, aliw, kwento at kwenta. Mas ang ibinebenta talaga ng mga ganitong aklat ay ang karakter sa pelikula at hindi ang kwento. Naisip kong kailangan kong makahanap ng aklat na tungkol sa mga sasakyan na maaaliw si Rio at isa pa, dapat nakasulat ito sa wikang Filipino.

Hindi kami nagkamali sa pagpili ng Ang Barumbadong Bus. Unang beses pa lang namin ito binasa, ayaw na itong bitiwan ni Rio. Kwento ito ni Kas, isang barumbadong bus na hindi isinasaalang-alang ang kaligtasan ng mga tao at bagay sa kanyang kapaligiran.

photo 2 (10)

Bakit nga ba namin minahal “Ang Barumbadong Bus”? Kaskasero, walang modo at barumbado pero bakit kami ganadong-ganado?

(1)Panalo ang ilustrasyon ng artist na si Jo Ann Bereber-Gando. Tatatak ang karakter ni Kas dahil kulay pula ito. Iba rin ang epekto sa mga bata ng kumbinasyon ng mga kulay na pula’t itim kay Kas. Di ba’t ang mga kulay ring ito ang una raw nakikita ng mga sanggol? Hindi nga lang si Rio ang naaliw sa itsura ni Kas, pati ang nanay ay sinubukan ng water color painting.

Papasa ba?

Papasa ba?

(2) Consistent ang karakter ni Kas, barumbado mula simula hanggang wakas.

Pati ang pangalang Kas, sakto sa kanyang pangunahing katangian bilang isang kaskaserong bus. Kaiba ito sa mga ordinaryong kwentong pambata, kung saan ang bidang makulit o matigas ang ulo ay nagbabago sa bandang huli.

May gusto itong idiing aral na madalas ay nagagamit namin sa makulit naming anak. Kapahamakan ang kahihinatnan ng mga batang sobrang tigas ang ulo at hindi nag-iingat sa mga kilos. Sa kaso ni Kas, sa tambakan ng mga luma at sirang sasakyan siya bumagsak kung saan hindi na siya makakapagyabang.

(3) Makatotohang katapusan, tatatak sa isipan.

Tulad ng nauna kong nabanggit, ang kaskaserong si Kas ay nabangga at itinapon sa tambakan. Noong una, napaisip ako kung maiintindihan na ba ni Rio (tatlong taong gulang) ang ganitong katapusan. Hindi kaya masyado itong mabigat o bayolente pa nga sa isang banda?

“Hindi ako naniniwala na dapat ganap na piringan ang mga mata ng paslit upang manatiling muslak sa karahasan. Hindi iyon makatotohanan,” ayon kay Virgilio Almario sa kanyang aklat na “Panitikang Pambata sa Filipinas: Mga Gunita, Tala, Puna’t Pansin sa Kasaysayan”.

Oo nga naman. Ang mapait na katotohanan, maraming katulad ni Kas sa kalsada, na sa kung anu-anong dahilan ay walang pakundangang magmaneho’t sa pinakamalala ay nadidisgrasya at nakamamatay ng tao. Sa pinakasimpleng paraan, naihahalintulad namin si Kas kay Rio kapag sobrang likot nito at nakakabangga na ng mga tao at bagay sa paligid.

“Maaari kang maaksidente, anak, o kaya masaktan si Lola kapag sobrang likot mo. Gusto mo bang maaksidente tulad ni Kas?”

(4) Bagay na bagay ang kwentong ito sa pamilyang tulad namin na laman ng kalsada. Sa pagsakay namin sa pampasaherong bus, traysikel, dyip at tren, nasa kamay nina manong drayber ang aming kaligtasan at buhay.

Minsan nga sa sobrang bilis ng dyip na nasakyan namin ni Rio, narinig ko siyang nagpaalala sa drayber na “Please slow down.” Hay naku, Ingles pa rin.

(5) Kung sanay ang mga anak natin sa wikang Ingles, makakatulong ang kwento ni Kas para malaman nila ang mga salitang araw-araw nilang nakikita tulad ng araw, buwan, halaman at mga sasakyang bus, kotse at dyip. May bonus pang mga pahina sa likod ng aklat kung saan makakakilala ng iba pang uri ng sasakyan tulad ng tren, bisikleta, at ambulansya. Kapag malaki-laki na ang bata, maaari na rin niyang ilagay ang mga nawawalang titik upang mabuo ang salita.

May isa pang bonus at ito naman ay para sa mga matandang mambabasa ng aklat. May maikling kasaysayan at iba pang impormasyon tungkol sa ating ipinagmamalaking dyip.

photo 2 (11)

POST TRIP

photo 3 (5)

Si Rene Villanueva ay itinuturing na isa sa mga haligi ng kuwentong pambata dito sa Pilipinas. Sayang talaga at namaalam na siya noong 2007. Isa siya sa mga henyo sa likod ng television show na “Batibot” na naging bahagi ng buhay ng napakaraming batang Pilipino noong dekada ’80 hanggang ’90. Gusto n’yong silipin ang kanyang personal na blog? Batay rin kay Rene Villanueva ang pangunahing karakter sa pelikulang  “Bwakaw” na idinirehe ni Jun Lana at entri sa Cinemalaya 2012.

Basahin ang maikling pagbaybay ni Eugene Evasco sa sitwasyon ng panitikang pambata, gayundin ang isang interbyu sa kanya. Marami pang aklat pambata na magandang basahin sa ating mga anak. Maglaan ng tayo oras at pera para hanapin, bilhin at basahin ang mga ito.

Mass transport system ang panawagan ng PISTON Partylist para mas mapagaan ang sitwasyon ng trapik na makakabuti pareho sa mga drayber at pasahero. Hindi naman lahat ng bus sa kalsada ay tulad ni Kas. Kaya sa mga kaibigan naming drayber ng bus, ingat po sa pagmamaneho!

Narito ang bidyo ni Teacher Dyali, isang freelance storyteller mula sa Adarna Books. Kinunan ko ang huling bahagi ng kanyang pagkukwento ng “Ang Barumbadong Bus” sa isang workshop na dinaluhan ko.

Mga nanay, nakaka-challenge basahin sa ating mga anak ang kwento ni Kas. Aaminin ko, kapag ikinukwento ko ito kay Rio, may bahagi talagang hinihingal ako sa bilis magpatakbo ni Kas! Sa mga nakasubok at susubok pa lang na ikwento ito, huwag niyong kalimutang ibahagi ang inyong karanasan, ha.

11 thoughts on “Project AKLAT #1 : Ang Barumbadong Bus

  1. galing! susundan ko ang proyektong ito!

    tanong: board book ba ito o paper/soft-bound? at ilang taon na si Rio? gusto naming lumaking Tagalog ang unang wika ng kambal namin pero mukhang kaunti lang ang board books na Tagalog, di ba? ang meron pa lang kami ay yung mga board books ng Adarna. ilang taon na si Rio nung hindi na siya masyadong naninira ng libro?🙂

    Like

  2. Salamat sa pagbasa! Hindi ito board book. Ito yung regular na illustrated storybook ng Adarna.Tama ka, iilan lang ang board books sa wikang Filipino. Kaya nitong huli na rin lang ako nagsimulang mag-ipon ng mga aklat pambatang nasa wikang Filipino. Noong una, ako lang ang may hawak ng aklat at binabasa ko nang malakas kay Rio. Ngayon, nag-aastang marunong nang magbasa ang makulit na bata. Hindi naninira si Rio ng libro nang baby pa siya. Kinakain niya ang libro, hehe! Three years old na si Rio ngayon.🙂 Salamat uli!

    Like

  3. Natatandaan ko and Barumbadong Bus at si Kas dahil isinadula ito ng klase ng anak noong nasa kindergarten pa siya. Ginampanan niya si Kas kaya gumawa pa kami ng bus na gawa sa kahon para sa kanyang kasuotan.

    Like

    • Makahanap na nga ng kahon para mabihisan na itong aking Kas, Maraming salamat sa pagdalaw sa Nanay’s Trip at pagbahagi ng iyong kwento para dito sa Project AKLAT. Maiba ako, papasa ba ang aking water color painting attempt para sa mga susunod na art playdates? Salamat uli!

      Like

  4. I love this post! Sorry, Iggles ang nagagamit kong wika. Dahil sa naisulat mo rito, gusto ko na rin basahan ang anak kong lalaki ng aklat na ito sapagkat mahilig din siya sa mga sasakyan.

    Like

    • Hi! Mukhang walang nabibiling ready made costume na KAS. Pwedeng gumamit ng mga kahon/karton para gumawa ng bus. May nakita kami ni Rio sa National Bookstore na ganoong libro na nagiging bus.🙂 Salamat sa pagdalaw!

      Like

  5. Katatapos lang namin uli itong basahin ng anak kong mahilig din sa aklat. Nakakatuwa lang kasi may nahanap akong companion book ng mga aklat Adarna na librong pambata,katulad ng Barumbadong Bus, at maramin pang iba. May mga crafts na puedeng gawin na may kaugnayan doon sa tema ng aklat. Ang pamagat nito ay “Maglaro Tayo” ni Ruth V. Martin. Maganda ang mga proyekto at maaaring gawin sa bahay ngayong summer. Sa Fully Booked Greenbelt ko natagpuan ang libro. Quite happy with it!

    Like

Love to read your insights here

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s